Hãy làm tốt công việc của mình

  • Blog
  • |
  • Friday, November 21, 2014
Bài này được Jeff Atwood viết vào năm 2004 khi anh đang làm tại phòng công nghệ của một công ty dược phẩm lớn tại Mỹ (đến năm 2008 thì anh mới xây dựng trang hỏi đáp nổi tiếng StackOverflow). Lúc đó xu hướng gia công ra nước ngoài để giảm chi phí đang nở rộ tại Mỹ, và những lập trình viên Mỹ rất lo lắng vì sợ mấy tay Ấn Độ có thể giật mất cần câu cơm của họ.
 
 
Hiện nay là năm 2014 (10 năm sau bài viết), thực tế do lạm phát và nhiều yếu tố khác nên mức lương cho nhân công tại các nước chuyên làm gia công như Ấn Độ, Trung Quốc, Việt Nam… ngày càng tăng lên, và công việc sẽ có xu hướng chuyển dịch sang các nước khác có mức nhân công rẻ hơn (thực ra gia công phần mềm cũng chịu chung số phận như các loại hình gia công khác như: đồ may mặc, giày dép…, nhưng nó sẽ dịch chuyển chậm hơn vì dù sao công việc này vẫn đòi hỏi một mức trình độ cao hơn). Và trong tương lai gần thì công việc này vẫn phát triển, nhưng dần dần nó có xu hướng quay trở lại Mỹ.
 
Ở Ấn Độ hiện nay, người ta đã thấy việc gia công đã đi vào ngõ cụt và họ đã bắt đầu chuyển hướng. Gần đây nhất vào ngày 25/09/2014 thì vị tân thủ tướng Ấn Độ là Narenda Modi đã phát động một chiến dịch “Made In India”, nhằm giúp Ấn Độ thoát khỏi tình trạng làm gia công và muốn có những sản phẩm mang thương hiệu của người Ấn.
 
Trước khi đi vào bài viết mình xin trích một đoạn trong bài viết trước về vấn đề gia công này:
 
“Như chúng ta đều đã biết, việc gia công phần mềm không có gì là xấu. Nhưng nếu các doanh nghiệp chỉ chăm chăm vào làm outsource mà không quan tâm đến khâu R&D để phát triển sản phẩm cho riêng mình, thì trong tương lai dài hạn các lợi thế cạnh tranh như (nhân công giá rẻ, dân số vàng…) sẽ qua đi. Hơn nữa, người lao động cũng dần trở nên nhàm chán vì công việc không có sự sáng tạo. Bài viết sau đây cho ta thấy bài học từ nền công nghiệp gia công phần mềm của Ấn Độ, người Ấn đi trước chúng ta và dường như đã gặp phải ngưỡng giới hạn. Còn người Việt thì sao? Người ta đang hết sức cổ vũ cho công việc làm gia công này phải không nhỉ? Hay một giấc mơ về Thung lũng Silicon viển vông nào đó?“
 
Cách tốt nhất để giữ lấy việc làm là hãy làm thật tốt công việc của mình.

 

“Một kết luận rõ ràng là, bất kỳ ai mà nghĩ rằng chỉ những lập trình viên ở Mỹ này mới đảm bảo thành công cho dự án bởi vì họ là những người có nhiều kỹ năng thì đó là một điều rất sai lầm. Chúng tôi đã nhận thấy rằng chúng ta có thể thuê những lập trình viên tài năng tại Ấn Độ cũng như là ở Bắc Mỹ hoặc Châu Âu.” — Martin Fowler
 
“Tôi thực sự cảm thấy rất hào hứng [về việc thuê gia công ở nước ngoài] và tôi đã đặt công việc hiện tại của mình vào một cái hộp, mang nó đến bưu điện, và gửi nó đến Đông Nam Á! Thế là xong, đó là một cách giải thoát rất tốt khỏi cái công việc công nghệ lương cao mà ngu ngốc này!” — Rory Blyth
 
Công ty nơi tôi đang làm việc– một công ty dược phẩm khá lớn– thì đang xông xáo trong việc theo đuổi thuê gia công ở nước ngoài. Hai dự án lớn nhất của phòng của chúng tôi, những dự án mà chúng tôi đã làm việc độc quyền trên đó trong 3 năm vừa qua, thì đang trong các thủ tục để ném qua dạng “chuyển giao tri thức” cho công ty chuyên gia công Satyam ngay lúc này.
 
Lúc đầu, tôi đã tỏ ý nghi ngờ. Nhưng điều này không giống kiểu “phần code này quá tẻ nhạt, tôi sẽ trả tiền cho mấy tay Ấn Độ để viết nó dùm tôi”. Mà đây là những ứng dụng .NET Smart Client mà chúng tôi vừa mới kết thúc việc viết lại (từ ASP.NET và ASP/COM, tương ứng). Chúng tôi vẫn đang làm việc tại những vấn đề quan trọng trong kiến trúc đó thậm chí không đến 4 tháng về trước.
 
Sau đó thì tôi chỉ đơn giản là cảm thấy tức giận. Các dự án đó luôn được phát triển và kiến trúc lại, ít ra là trong thời gian mà tôi đã làm việc tại đây. Và điều đó làm tôi suy nghĩ về một công thức:
 
(số lượng lập trình viên và người quản lý) x (tỷ lệ lương trung bình hàng tháng của nhân viên) x (36 tháng) / (số lượng người dùng)
 
Đây là một con số thật đáng sợ. Tại các công ty lớn thì gần như không thể nói có bao nhiêu sự khác nhau giữa những phần mềm bạn viết ra– và mọi người thậm chí có sử dụng nó hay không? Chúng tôi bán thuốc, chứ không phải bán phần mềm. Và mặc dù tôi vẫn rất tự hào về những dòng code mà mình đã viết ra (hãy hỏi tôi mọi thứ liên quan đến Smart Client), ở mức vĩ mô– nhưng phần mềm của chúng tôi không tạo ra bất cứ giá trị tài chính nào.
 
Vì vậy tôi bắt đầu phải chấp nhận. Mặc dù tôi không phải là người chịu trách nhiệm trực tiếp, tất cả chúng ta đều là người tham gia dù muốn hay không, đều ở cùng tình trạng xáo trộn của xu hướng thuê gia công ở nước ngoài này. Đây là điều mà tôi cảm thấy rất lo lắng. Tôi yêu máy tính; tôi yêu việc viết code. Tôi ghét việc phải nghĩ rằng kế sinh nhai của mình đang ngày càng sa sút thành một cái gì đó mà có thể bán tống bán tháo đi cho một công ty gia công nào đó bên kia bán cầu hoàn thành bằng chỉ một phần chi phí mà chúng tôi đang làm. Liệu tôi nên cảm thấy như thế nào về điều đó?
 
Tôi luôn có một sự hoài nghi dai dẳng và phiền toái mà mình khó có thể chấp nhận. Điều khá mỉa mai là một trong những cuốn sách đầu tiên mà tôi đã đọc khi bắt đầu nghề lập trình viên chuyên nghiệp của mình vào năm 1993 là cuốn Sự Suy Tàn Và Sụp Đổ Của Lập Trình Viên Mỹ (Decline And Fall of the American Programmer) của tác giả Ed Yourdon. Tại thời điểm đó, tôi không thể tin được về những điều tào lao mà Yourdon đã viết ra. Tôi cũng cảm thấy phẫn nộ với những phỏng đoán phi lý trong cuốn sách đó…
 
Theo như tác giả Edward Yourdon, ngành phát triển phần mềm sẽ sớm rời khỏi nước Mỹ để chuyển sang các nhà máy phần mềm trong hàng tá quốc gia trên thế giới, trừ khi các tổ chức phần mềm của Mỹ khai thác được những công nghệ phần mềm cốt lõi đã được khảo cứu trong ấn bản mới của cuốn sách đó.
 
.. và tôi đã thực sự ném nó đi, một điều mà tôi hiếm khi làm. Yourdon đã phỏng đoán đúng được những thứ sẽ xảy ra trước 10 năm. Tất cả chỉ mất 10 năm để Internet mang những người Ấn Độ đến với chúng ta. Và tại sao chúng ta lại nổi điên lên với những người Ấn Độ đó? Họ chỉ là đủ may mắn khi có một dân số đông và biết tiếng Anh, di sản của hàng trăm năm bị thuộc địa dưới tay Đế Quốc Anh. Giờ đây lại đến lúc là người Việt Nam, hoặc các nước Đông Âu, và một danh sách rất dài khác. Bạn có thể cảm thấy tức giận với Internet, hoặc với bầu trời kia, hoặc tôi cũng không biết nữa, lạy Chúa có thể là chính bản thân bạn nữa.
 
Hoàn toàn không thể tránh được rằng việc đưa ra một hạ tầng truyền thông toàn cầu, chúng ta sẽ bắt đầu cạnh tranh với những con người từ khắp nơi trên thế giới cho cùng một số việc làm. Và trong khi chính tôi cũng đang lâm vào tình huống đó, vậy có điều gì là quá đặc biệt đối với các lập trình viên? Chúng ta không có gì đặc biệt (vâng, ngoại trừ việc một gã chỉ có mảnh bằng trung học cũng có thể kiếm được một số tiền ấn tượng là 80,000 đô-la/năm (tương đương khoảng 1,7 tỷ VNĐ/năm), nhưng có vẻ như tôi đã bị lạc đề rồi thì phải).
 
Bất kỳ công việc nào có khả năng hoàn thành mà không cần những tiếp xúc vật lý thì đều hứng chịu rủi ro này. Và liệu đó có phải là một định nghĩa về “công nhân trí thức” hay không? Bất kể bạn là một kế toán, một kỹ sư, hay một lập trình viên, và bạn vẫn đang làm việc trong địa hạt hoàn toàn tri thức, thao tác với những bit trên máy tính, trong việc thiết kế AutoCAD, trong một trình biên dịch. Thì Bạn Đều Đang Gặp Rủi Ro.
 
Vì vậy liệu tôi có thể làm gì? Bất kỳ ai trong chúng ta có thể làm gì? Tôi đã tiến hành rất nhiều tìm kiếm trong tâm trí mình, và câu trả lời thì hóa ra lại rất gần: Hãy Làm Thật Tốt Công Việc Của Mình. Tất cả chúng ta cần phải thoát khỏi sự lười biếng, và bắt đầu nâng cao những kỹ năng của mình lên một cấp độ mới. Nó thì có vẻ OK để làm gấp đôi như một lập trình viên Ấn Độ nếu bạn tăng gấp đôi hiệu suất. Mặt trái của điều này đó là bạn cần phải làm thêm ngoài giờ. Và không, tôi không có ý nói rằng “bạn phải làm việc cho tới 3 giờ sáng mỗi ngày và nốc một lốc 6 lon Bò Húc” kiểu công việc của một tay có bằng cử nhân.
 
Phương pháp xử lý tốt nhất mà tôi đã tìm thấy đó là trong bài thuyết trình Lập Trình Viên Thực Dụng, Làm Thế Nào Để Giữ Công Việc Của Bạn, nơi mà họ coi sự phát triển nghề nghiệp đi cùng với hồ sơ đầu tư của bạn, và áp dụng những quy luật đã được chứng minh: đa dạng hóa kỹ năng, có một kế hoạch, trở nên năng động, tìm kiếm các giá trị, v.v… Lời khuyên khôn ngoan đó đã khiến tôi khắc cốt ghi tâm– và bạn cũng nên làm như vậy. Lúc này là thời điểm để chúng ta bắt đầu đào sâu bản thân mình bằng cách xem công việc của mình giống như một nghề kỹ nghệ thực sự chứ không phải đơn thuần chỉ là một cái chứng chỉ để in tiền.
 
Một điểm thuận lợi của việc làm cho một công ty lớn đó là, thậm chí nếu họ có đem thuê gia công tất cả kế sinh nhai của chúng ta: thì tôi cũng có thể thuyết phục để mời Andy Hunt đến nói chuyện với nhóm chúng tôi về Làm Thế Nào Để Giữ Công Việc Của Bạn. Đó là một bài thuyết trình rất hay.

 

Related Post


Microsoft công bố Visual Studio 2015 và .NET 2015, hỗ trợ đa nền tảng, tối ưu cho đám mây
Friday, November 14, 2014
Microsoft đã vừa công bố phiên bản mới của công cụ lập trình Visual Studio 2015 và thư viện lập trình .NET 2015. Điều đáng chú ý là Microsoft đã thực hiện cam kết mở rộng 2 công cụ lập trình này ra đa nền tảng. Qua đó, lập trình viên có thể khai thác hoàn toàn Visual Studio và .NET trên Linux, Mac OS và hỗ trợ lập trình ứng dụng cho Android, iOS. Phiên bản Preview của Visual Studio 2015 và .NET 2015 cũng đã được phát hành. Bên cạnh đó, Microsoft còn công bố Visual Studio Community 2013 - một phiên bản miễn phí cho phép người dùng tiếp cận các công cụ lập trình cơ bản của Visual Studio.
Ý nghĩa của tên miền .Com, .Net, và .Org?
Wednesday, June 11, 2014
Những cụm từ trên đây thường được gọi là hậu tố, hay là phần mở rộng của một tên miền. Tên miền còn có nghĩa là địa chỉ website của bạn, hay đặc tính nhận diện của một trang web.
Search
Category

Blog Archive

Đăng ký nhận bài mới